Danışma komitesi kararları nasıl kayda geçirilir?

Katılım esaslarına göre çalışan kurumlarda işlerin bu esaslarla uyumunu bir danışma komitesi ya da danışman gözetir. Hangi kurumun komite kuracağını düzenleyici belirler:

1. Katılım bankaları. Katılım bankaları ve yalnız katılım esaslarına göre çalışan kalkınma ve yatırım bankaları bünyelerinde bir danışma komitesi kurar; komite yönetim kuruluna bağlıdır (BDDK Tebliği, madde 3 ve 5).
2. Tasarruf finansman ve katılım esaslı finans şirketleri. Tasarruf finansman şirketleri ile yalnız katılım esaslarına göre çalışan finansal kiralama, faktoring, finansman ve varlık yönetim şirketleri de komite kurmakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğü, Finansal Kurumlar Birliği bünyesinde kurulup BDDK Kurulunca uygun görülen komiteden ya da iştirak, bağlı ortaklık veya ortak hâkim hissedar ilişkisi bulunan bir banka ya da finans şirketinin komitesinden hizmet alarak da karşılayabilirler (madde 3, 5 ve 15).
3. Katılım esaslı işi de olan bankalar ve şirketler. Katılım esaslı finansman da sağlayan kalkınma ve yatırım bankaları ile katılım esaslı işi de bulunan finansal kiralama, faktoring, finansman ve varlık yönetim şirketleri, bu işleriyle sınırlı olarak aynı kurallara tabidir. Komite hizmetini bankalar Türkiye Bankalar Birliği'nin, şirketler Finansal Kurumlar Birliği'nin bünyesinde kurulup BDDK Kurulunca uygun görülen komiteden ya da iştirak, bağlı ortaklık veya ortak hâkim hissedar ilişkisi bulunan bir banka ya da finans şirketinin komitesinden alabilir (madde 16 ve 17).
4. Katılım sigortacılığı ve bireysel emeklilik. Katılım esaslarına göre çalışan sigorta ve reasürans şirketleri, sigorta kooperatifleri ve emeklilik şirketleri bünyelerinde danışma komitesi oluşturur (SEDDK Yönetmeliği, madde 4 ve 5). Katılım esaslı hayat sigortacılığı yapmayan ve fonlarının tamamı katılım emeklilik fonu olmayan emeklilik şirketi bu işlevi dışarıdan alabilir. Yönetmelikte «kuruluş» olarak sayılan yapılar da katılım sigortacılığı işleriyle sınırlı olarak komite kurar ya da bu işlevi dışarıdan alır (madde 4 ve 6).
5. Katılım fonları. Unvanında «katılım» geçen yatırım fonları, portföye alacakları payları Katılım 30 ve Katılım 50 gibi onaylanmış endekslerden seçer ve/veya bu paylar için bir danışmanın ya da danışma kurulunun onayını alır. Fon bir danışmandan ya da kuruldan hizmet alıyorsa, danışmanın ya da kurul üyelerinin kim olduğu ve çalışma ilkeleri izahnamenin ekinde ya da fonun KAP sayfasında açıklanır (SPK, Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber, bölüm 1.6).
6. Merkezi Danışma Komitesi. Türkiye Bankalar Birliği, TKBB ve Finansal Kurumlar Birliği'nin kurduğu yedi üyeli komite, katılım esaslarına ilişkin meslek ilke ve standartlarını belirler; sekretaryasını TKBB yürütür. Banka ve şirketlerdeki komiteler kararlarını üç ayda bir bu komiteye raporlar (BDDK Tebliği, madde 4 ve 8).

BDDK'nın Katılım Esaslarına Uyum Tebliği kararın nasıl kayda geçeceğini şöyle yazar:

«Kararlar üyeler tarafından imzalanır. Muhalif kalan üyeler muhalefet gerekçelerini karar tarihinden itibaren on beş gün içerisinde bildirir. Kararlar; incelenen ve tartışılan konunun özeti, kararın gerekçesi, dayanağı ve varsa muhalif üyelerin gerekçeleri ile kayıt altına alınır.»Kaynak: BDDK, Katılım Esaslarına Uyum Tebliği, madde 9, fıkra 4

• Toplantı tutanaklarını komitenin sekretaryası düzenler ve üyelerin imza sürecini yürütür (BDDK Tebliği, madde 5).
• Komite kararlarını üç aylık dönemler hâlinde, dönemi izleyen ayın sonuna kadar Merkezi Danışma Komitesine raporlar (madde 8).
• SEDDK'nın Yönetmeliği aynı içeriği ister. Muhalefet gerekçesi yedi gün içinde katılım uyum birimine bildirilir; kararları bu birim muhafaza eder (SEDDK Yönetmeliği, madde 10 ve 11).
• SEDDK'nın 11.08.2026 tarihli 2026/26 sayılı Genelgesi, katılım uyum birimine ya da katılım uyum sorumlusuna kararların «gerekçeli, izlenebilir, erişilebilir, düzenli ve denetlenebilir şekilde» kayıt altına alınmasını ve muhafazasını sağlama görevi verir. Bir takvim yılında alınan kararlar, izleyen yılın Ocak ayı sonuna kadar SEDDK'ya iletilir.
• Aynı Genelge tutanağın asgari içeriğini sayar: şirketin unvanı, toplantı sayısı ve karar numarası; toplantının tarihi, yeri ya da yapılış şekli, başlangıç ve bitiş saati; katılanlar ve üyelerin imzaları; soru ya da gündem sahibi, konu, konunun özeti ve ilgili bilgi, belge ve ekler; alınan karar, alınma usulü, gerekçesi ve varsa muhalefet şerhi. Kararlar, Genelgenin ekindeki karar tutanağı asgari içerik şablonuna (EK-1) uygun olarak hazırlanır.
• SPK Rehberi'nin 1.6 bölümü, fonun danışmanının ya da kurulunun kim olduğunun ve çalışma ilkelerinin açıklanmasını ister; kararların kayıt biçimini bu bölüm belirlemez.

Bu metinler kaydın hangi araçla tutulacağını belirlemez; zaman damgası ya da elektronik imza şart koşmaz.

Kurallar kaydın içeriğini ve niteliğini sayar. Bir denetimde ya da bilgi talebinde kaydı sonradan göstermek için dört unsur işe yarar:

1. Özgün belge. Kayıt, imzalı tutanağı ve karara esas belgeleri ilk hâlleriyle taşır; sonradan yazılmış bir özeti değil.
2. Tarih. Toplantının tarihi ve saatleri tutanakta, kaydın alındığı gün kayıtta yazar. Kaydın tarihini sonradan göstermenin bir yolu, bir hizmet sağlayıcıdan alınan zaman damgasıdır.
3. İmzalar. Üyelerin imzaları tutanakta durur. Muhalif üyenin gerekçesi, bildirildiği tarihle kayda eklenir: BDDK kuralında süre on beş gün, SEDDK kuralında yedi gündür.
4. Yalnız eklenen kayıt. Kayıt girildikten sonra üzerine yazılmaz. Düzeltme yeni bir kayıttır; önceki kayıt yerinde kalır. Bir kayıt sonradan değiştirilir ya da silinirse bu görünür.

Zaman damgası kurul kararlarında ne işe yarar?

Sağlama Kanıt, danışma komitesi kararlarını alındıkları gün özgün belgeleriyle kayda geçirir. Her kayıt bir parmak izi taşır; kayıtlara yalnızca ekleme yapılabilir, sonradan değişen ya da silinen kayıt görünür. Kayıtlar kurumun kendi sunucusunda kalır.

Parmak izi, belgenin içeriği değişirse değişen kısa bir değerdir. Pilotta her kayıt, alındığı gün Kamu SM'den alınan bir zaman damgası da taşır.

Sağlama Kanıt, Ocak 2027'de SEDDK'ya gidecek seti bu kayıtlardan hazırlar; gönderimi kurum kendi kanalından yapar. Bugün çalışan bir pilot çekirdeği var; henüz hiçbir kurumda kurulu değil.

Sağlama KanıtZaman damgası kurul kararlarında ne işe yarar?

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir.