Sağlama'nın sunduğu her sonucun hesabı sorulabilir. Kapsam ve sınırlar aşağıda açıkça belirtilmiştir.
Kapsam
Her oranın payı, paydası, eşiği ve kaynak belgesi gösterilir.
Hesap kuralları birincil metin alıntısı ve sürüm numarasıyla yayımlanır. Sonuçlar yeniden hesaplanabilir.
Hatalı hesaplar düzeltilir ve düzeltme tarihiyle günlüğe işlenir. Geçmiş kayıtlar silinmez.
Tek hisse sorgusu, oranlar ve belge bağlantıları ücretsizdir.
Kapsam dışı
Sağlama dinî hüküm vermez. «Caiz midir?» sorusunun muhatabı âlimlerdir.
Hisse önerisi, getiri tahmini ve alım satım sinyali verilmez.
Bireysel kullanıcıya oranlar ve belgeler ücretsiz sunulur. Ücret portföy araçları ve kurumsal erişim içindir.
Ölçülen şirketlerden ücret alınmaz.
Açıklamanın tamamı
Yatırım tavsiyesi değildir. Burada gördükleriniz alım satım önerisi değil, ölçümdür. Sağlama dinî bir merci değildir. Helallik onayı vermez, sertifika düzenlemez, fetva yayımlamaz. «Caiz midir?» sorusunun muhatabı âlimlerdir. Gösterdiğimiz her sonuç kamuya açık resmî veriden, belirtilen tarih ve yöntemle hesaplanır ve hata payı taşıyabilir. Hatayı sessizce silmeyiz. Düzeltir ve tarihiyle ilan ederiz. Yatırım kararınız için SPK lisanslı kuruluşlara, dinî sorularınız için güvendiğiniz hocalara danışın.
TKBB / BIST katılım (yürürlükteki rejim)
yürürlükte2025-08.v2
Yürürlük: 2024-08-29 ile bugün arası · Kural dosyası kimliği: tkbb_current
Dönem takvimi Ağustos 2025 Kural Seti'nden alınmıştır. 29.08.2024 ile Mayıs 2025 arasında dönem sınırları Temmuz ve Aralık başlangıçlıydı; ayrıntı sürüm tarihçesindedir.
Katılım finansı ilkelerine uygun olmayan gelirler / toplam gelirler
«Şirketin mevzuat gereği veya varlığını ve faaliyetlerini devam ettirme zorunluluğundan kaynaklanan istisnai durumlar sebebiyle gerçekleştirdiği faizli işlemlerden elde ettiği gelirler diğer uygun olmayan gelirler toplamıyla birlikte şirketin toplam gelirinin %5'ini aşmamalıdır.»Kaynak: TKBB Standardı · Madde 3.1.2 · PDF s. 7-8
«i) Rehber madde 3.2'de belirtilen faaliyetlerden elde edilen gelirlerin toplam gelirlere oranının %5 … olarak alınan eşik değerleri aşmaması gerekmektedir.»Kaynak: BIST Kural Seti · Madde 6.8.e.i · PDF s. 19
Pay (bölünen)(4B) Rehber 3.2 kapsamındaki faaliyet gelirleri [tütün perakende satışı; katılım-dışı firmalara iş/hizmet; katılım-dışı kiracıdan kira; mahzurlu reklam/marka/sponsorluk/aracılık] + (4C) beş şüpheli gelir-tablosu kalemi − (4D) bu kalemlerin içindeki, uygun olduğu ispatlanabilen gelirler.
Payda (bölen)Toplam gelirler = Hasılat + Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler + Finansman Gelirleri + Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler + (varsa) Finans Sektörü Faaliyetleri Hasılatı + Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların Karlarından Paylar (yalnız KÂR ise; zarar ise 0 alınır, Rehber 4.3).
Katılım finansı ilkelerine uygun olmayan varlıklar / toplam varlıklar
Eşik: ≤ %33KAFİF formülü: [(5F - 5G) / 5H] * 100
«…operasyonel zorunluluklarla faizli mevduat hesaplarında tutulan varlık ve hakları (faizli mevduat, tahvil vb.) şirketin toplam varlıklarının %33'ünü aşmamalıdır. Faizli mevduat hesaplarında yasal mevzuat gereği varlık tutma zorunluluğu bu oranın dışında ve zaruret hükümleri çerçevesinde değerlendirilir.»Kaynak: TKBB Standardı · Madde 3.1.1 · PDF s. 7
«ii) Faizli varlıkların toplam varlıklara oranının %33 … eşik değerleri aşmaması gerekmektedir.»Kaynak: BIST Kural Seti · Madde 6.8.e.ii · PDF s. 19
Payda (bölen)Toplam varlıklar = ilgili dönem mali tablosunda ilan edilen aktif toplamı (Rehber 5.3). Konsolide tablo varsa konsolide (Kural Seti 6.8.e son cümle; Rehber 7).
Katılım finansı ilkelerine uygun olmayan borçlar / toplam varlıklar
Eşik: ≤ %33KAFİF formülü: [(6I - 6J) / 5H] * 100
«Buna rağmen şirketin varlığını devam ettirme zorunluluğundan kaynaklanan istisnai durumlar söz konusu olduğunda alınan faizli borçlar (kullandığı krediler ve ihraç ettiği tahvil vb. varlıklar) şirketin toplam varlıklarının %33'ünü … aşmamalıdır.»Kaynak: TKBB Standardı · Madde 3.1.1 · PDF s. 7
«iii) Faizli borçların toplam varlıklara oranının %33 … eşik değerleri aşmaması gerekmektedir.»Kaynak: BIST Kural Seti · Madde 6.8.e.iii · PDF s. 19
Payda (bölen)Toplam varlıklar (5H), gelir ekranı hariç iki ekranın ortak paydası.
FAALİYET ELEKLERİ (ORAN ÖNCESİ MUTLAK ELEKLER)
«"Faaliyet alanları itibariyle İslam'ın öngördüğü ilke ve hükümlere ters düşen şirketlerin kurulması ve bunların pay senetlerinin ihracı ise caiz değildir. Bu tür faaliyetlerin başlıcaları şunlardır: Alkollü içki üretim ve ticareti, Tıbbi gayeler dışında uyuşturucu maddelerin üretim ve ticareti, Kumar ve kumar hükmündeki faaliyetler, Domuz ve mamullerinin üretim ve ticareti, Faizli finans işlemleri, Ahlaka ve İslami değerlere aykırı yayıncılık, İslami değerlerle bağdaşmayan eğlence, otelcilik vb. faaliyetler, Çevreye ve canlılara büyük zararı olan faaliyetler, İnsan fıtratını değiştirmeye yönelik biyolojik/genetik faaliyetler, Sağlığa zararlı tütün ürünlerinin üretimi, toptan ticareti ve dağıtımı."»Kaynak: TKBB Standardı · Madde 1.2 · PDF s. 5
Standart 1.3: Yasak faaliyet ne esas sözleşmede yazmalı ne fiilen yapılmalı.
Standart 1.4: Tüzel kişi ortakların ve iştiraklerin sözleşme/faaliyetleri şirketin hükmündedir.
Standart 1.5 (+Rehber 1.D, 2024 eklemesi): İnsan haklarını/temel İslami değerleri ihlal eden eylemleri açıkça desteklediği kesinleşen şirketler uygun değildir; KAFİF'te beyan zorunlu.
Standart 1.8 + Rehber 2: Kâr payı / tasfiye payı imtiyazı taşıyan pay yapısı uygun değildir (sembolik ör. 1 TL'lik imtiyaz hariç); idari imtiyazlar ve rüçhan öncelikleri uygundur.
Rehber 1.A: Katılım esaslı olmayan bütün finans sektörü faaliyetleri sayılmıştır (aracı kurum, emeklilik, faktoring, finansal kiralama, finansman şirketi, mevduat ve yatırım bankacılığı, menkul kıymet yatırım ortaklığı, portföy yönetimi, varlık yönetimi); bunlar mutlak dışlamadır. Rehber 8 son paragrafı sigorta şirketlerini de ekler.
Rehber 1.A istisnası: esas sözleşmede finansman yöntemi olarak menkul kıymet alım satımı, borçlanma aracı ihracı, banka kredisi veya korunma amaçlı türev yazması doğrudan aykırılık değildir; sonuç yüzde 33 oranlarına bağlıdır.
Rehber 1.B: Turizm/eğlence/yayıncılık/reklam vb. sözleşmede yazıp fiilen yapılmıyorsa uygun; yapılıyorsa 'ahlaka ve İslami değerlere aykırı olmama' KAFİF beyanı şarttır.
BMD dönemi kurallarından fark: silah ve savunma bu listede yoktur; savunma şirketleri BIST Katılım evrenine girebilir. Otokar (OTKAR) bunun canlı örneğidir.
Kripto: Rehber 4.1, her türlü kripto varlık geliri ihtiyat gereği uygun değildir; kripto varlıklar mahzurlu varlıktır.
BANT (EŞİK AŞIM TOLERANSI)
Eşik aşıldığında, aşım eşiğin yüzde 10'unu (33 için 36,3; 5 için 5,5) geçmiyorsa bir sonraki dönemsel değerlemeye kadar beklenir; sonraki değerlemede üç kriterden herhangi birinde herhangi bir oranda aşım varsa uygunluk kaybedilir. Aşım eşiğin yüzde 10'unu geçerse dönem sonu beklenmeksizin uygunluk derhal kaybedilir.
«Standartta yer alan "uygun olmayan varlıklar", "uygun olmayan borçlar" ve "uygun olmayan gelirler" oranlarının şirketler tarafından aşılması durumunda, bu aşım miktarının söz konusu oranın %10'unu geçmemesi kaydıyla bir sonraki gözden geçirmeye kadar beklenir. Bir sonraki dönemde yukarıdaki üç kriterden birinde herhangi bir oranda aşım olması durumunda pay senedi katılım finansı ilke ve standartlarına uygunluğunu kaybeder.»Kaynak: TKBB Standardı · Madde 3.5 · PDF s. 8
«Buna göre mesela faizli kredi kullanımındaki %33 oranı, bu oranın %10'u kadar yani toplamda %36,3 miktarına kadar aşıldığında altı aylık bekleme süresi söz konusu olur. Ancak faizli kredi kullanımı %10'u aşarak mesela %36,4 ve üzeri olmuşsa bu durumda pay senedi katılım finansı ilke ve standartlarına uygunluğunu derhal kaybeder.»Kaynak: TKBB Standardı · Madde Gerekçeler 3 · PDF s. 17-18
«f) Endeks kapsamında yer alan bir şirket, söz konusu oranlardan herhangi birinde eşik değerin %10 fazlasını aşmaması şartıyla bir sonraki dönemsel değerlemeye kadar endekste kalmaya devam eder. Üst üste iki dönemsel değerlemede de oranlardan herhangi birinde eşik değerin aşılması durumunda söz konusu şirket payları endeksten çıkarılır.»Kaynak: BIST Kural Seti · Madde 6.8.f · PDF s. 19
ARINDIRMA KURALLARI
Mahzurlu kazanç sağlayan şirket payı sahibi, mali dönem sonunda payına düşen mahzurlu kazancı arındırır. Temettü dağıtılıp dağıtılmaması ve şirketin kâr ya da zarar durumu sonucu değiştirmez (pay başına yöntem). Faiz gelirlerinde arındırma matrahı enflasyonu aşan kısımdır. Tutar hiçbir şekilde yararlanılmadan hayır hizmetlerine verilir.
«3.6.1. Arındırılması gereken kazanç, şirketin mahzurlu gelirlerinden pay senedi başına düşen miktardır. Bu bakımdan temettülerin dağıtılmış olup olmaması ve şirketin kâr veya zarar etmiş olması arasında bir fark yoktur.»Kaynak: TKBB Standardı · Madde 3.6.1 · PDF s. 8
«3.6.2. Arındırılması gereken faiz gelirlerinin hesaplanmasında enflasyon oranını aşan kısım esas alınır.»Kaynak: TKBB Standardı · Madde 3.6.2 · PDF s. 8
«3.6.3. Arındırılması gereken miktar, hiçbir şekilde yararlanılmadan İslami ilkelere uygun eğitim, sağlık, bayındırlık, yoksullara yardım vb. hayır hizmetlerine sarf edilmelidir.»Kaynak: TKBB Standardı · Madde 3.6.3 · PDF s. 9
Standart 3.6.1 pay başına yöntemi tanımlar: temettü dağıtılıp dağıtılmaması ve şirketin kâr ya da zarar etmesi arındırma tutarını değiştirmez. Arındırma sayfası bu kuralı uygular.
Standart 3.6.2 TKBB'ye özgüdür ve AAOIFI metninde karşılığı yoktur; yüksek enflasyon ortamında arındırma matrahını ciddi düşürür. Sürüm 0 kararı: enflasyon düzeltmesi için dönem TÜFE'si (TÜİK) kullanılır. Mevduat bazında ayrıştırma yapılamıyorsa ihtiyatlı mod uygulanır: faizin tamamı esas alınır ve tutarın gerçeğin üzerinde çıkabileceği açıkça yazılır.
SÜRÜM TARİHÇESİ
29.08.2024 öncesi (yerini sonraki sürüme bıraktı): 29.08.2024 öncesi Kural Seti, Katılım Tüm seçiminde «Ortalama Piyasa Değeri» kriterini kullanıyordu. Borsa İstanbul'un 23384 sayılı duyurusu bu kriterin kullanımına son verildiğini ve 6.8 maddesinin yeniden düzenlendiğini ilan eder (duyuru, s. 2). Eski rejimde faizli borç oranının paydası ortalama piyasa değeri ile toplam varlıkların büyüğüydü; eski metnin resmî kopyası henüz arşivde değildir (açık sorular, madde 1). Davranışsal kanıt: Otokar 01.07.2024'te endekse alındı (piyasa değeri paydasıyla oran yaklaşık yüzde 25) ve payda değişince 01.12.2024'te çıkarıldı (toplam varlık paydasıyla yüzde 52,7). İki dönem duyurusu ve elle hesap birbirini tutar.
29.08.2024 (dönem takvimi sonradan değişti): Yeni Standart ve Rehber'e uyum; «Bilgi Formu» adı «KAFİF Formu» oldu; payda toplam varlıklar. Dönem sınırları o tarihte hâlâ Temmuz ve Aralık başlangıçlıydı (kanıt: 01.07.2024 ile 30.11.2024 ve 01.12.2024 ile 30.04.2025 dönem değişiklik duyuruları).
Ağustos 2025, sürüm 1 (yerini sonraki sürüme bıraktı): Ağustos 2025 Kural Seti: dönemler Mayıs ile Eylül ve Ekim ile Nisan. Takvim geçişini ilan eden duyuru aranmaktadır (açık sorular, madde 3). Ölçüm yöntemi 15.09.2026'da aralıklı ölçüme geçti; kural metni aynıdır.
Ağustos 2025, sürüm 2 (bu dosya) (yürürlükte): Kural metni ve eşikler sürüm 1 ile aynıdır. Ölçüm yöntemi aralıklı hâle geldi: her oran için tablodan ve dipnotlardan ispatlanan alt sınır ile ihtiyatlı üst sınır hesaplanır; eşik aralığın içindeyse karar şirketin beyanına bağlıdır ve kayıt sapma sayılmaz (açık sorular, madde 18).
DEĞİŞİKLİK GÜNLÜĞÜ
17.07.2026: İlk sürüm. Standart (18.07.2024), Rehber, Kural Seti (Ağustos 2025), KAFİF formu ve 23384 sayılı duyurudan birebir alıntılarla oluşturuldu.
17.07.2026: Bant toleransı (eşiğin yüzde 10'u) kural dosyasına sayısal alan olarak eklendi; Standart 3.5 ve Kural Seti 6.8.f alıntılarının birebir karşılığıdır. Hesap motoru bu değeri dosyadan okur; kodda gömülü eşik yoktur. Kural değişikliği değildir.
15.09.2026, sürüm 2: dipnot ayrıştırması ve aralıklı ölçüm. Her oran için ispatlı alt sınır ve ihtiyatlı üst sınır hesaplanır; eşik aralığın içindeyse karar beyana bağlıdır ve kayıt sapma sayılmaz. Gelir, varlık ve borç kalemleri sınıflandırma sözlüğü (gelir_kalemleri) Rehber 4.1, 4.2, 5.1, 5.2, 6.1 ve 6.2 alıntılarıyla eklendi. Eşikler ve kural metni değişmedi.
TKBB Rehberi: Katılım Finans İlkelerine Uygun Faaliyet Gösteren Şirketlerin Belirlenmesinde Esas Alınacak Rehber (TKBB Danışma Kurulu; PDF tarihsiz, Standart md. 1.5'e atıf yaptığı için 2024-07 sonrası basım) tkbb.org.trSHA-256: fcf391d329f5bcee5730ff03e3ab5008ff47eec61b7474942f62c3ee96e6bc6e · alınma: 2026-07-17
BIST Kural Seti: BIST Piyasa Değeri Ağırlıklı Pay Endeksleri Kural Seti, Ağustos 2025 www.borsaistanbul.comSHA-256: 5a1ae749fdc3d035872882c51320ad2ab836f4830f6e5ff5f750f43e86e20064 · alınma: 2026-07-17
KAFİF formu: Katılım Finansı İlkeleri Bilgi Formu (KAFİF), boş şablon borsaistanbul.comSHA-256: d23452637870af2d80aa7f1aaac90e309682c0534a32f93c5398fcd881cccdc2 · alınma: 2026-07-17
KAFİF beyanı ile Sağlama hesabı farklı sonuç verirse ikisi de gösterilir. Beyan şirkete, hesap Sağlama'ya aittir. Fark gizlenmez ve tarihlenir. Yalnız beyandan bilinebilen kalemler (örneğin katılım kredisi ayrımı) beyan olarak etiketlenir. Kamuya açık tablodan doğrulanamayan indirimler ihtiyat gereği üst sınır hesabına girer. Bu yaklaşım Borsa İstanbul KAFİF Komitesi'nin çapraz kontrolüyle aynıdır. Kural Seti 6.8.c uyarınca formdaki bilgi ile halka açık kaynak çelişirse halka açık kaynak esas alınabilir. Beyanlar 15.09.2026'dan itibaren, ölçüm aralığının eşiği içine aldığı ve kesin aşım görülen şirketler için KAP'taki bilgi formu görünümünden tek tek okunur; sayfa kopyalanmaz, yalnız beyan edilen değerler kaydedilir ve KAP'taki forma bağlantı verilir.
Aralıklı ölçüm ve dipnot ayrıştırması
Şirket beyanı olmadan yapılan ölçüm tek bir sayı değil, bir aralıktır. Sağlama her oran için iki sınır hesaplar ve kararı bu iki sınırın eşiğe göre konumundan verir.
Alt sınır (ispatlı): finansal tablo ve dipnotlarında faiz içerdiği Rehber 4.1 uyarınca kesin olan kalemlerin toplamıdır (vadeli mevduat faiz gelirleri, tahvil ve bono faizleri, adat gelirleri, türev kazançları ve benzerleri). Bu tutar beyandan bağımsızdır; şirketin beyanı bunu düşüremez.
Üst sınır (ihtiyatlı): şüpheli kalemlerin tamamından, dipnotta uygun olduğu Rehber 4.2 uyarınca ispatlanan satırlar (kur farkı, vade farkı, gayrimenkul değer artışı, konusu kalmayan karşılıklar, katılım hesabı kâr payları ve benzerleri) düşülerek bulunur. Dipnotta ayrıştırılamayan satırlar ihtiyaten üst sınırda kalır.
Karar kuralı: üst sınır eşiğin içindeyse oran eşik içindedir. Alt sınır eşik bandını aşıyorsa aşım kesindir. Eşik aralığın içinde kalıyorsa karar şirketin KAFİF beyanına bağlıdır; bu kayıt sapma değil, beyana bağlı kayıt olarak listelenir.
Dipnot satırları yalnız toplamı tablodaki kalemle birebir tutan dipnotlardan alınır. Sınıflandırma sözlüğü, her sınıfın Rehber dayanağıyla birlikte kural dosyasında yayımlanır; sözlükte olmayan satır belirsiz sayılır ve üst sınırda kalır.
AAOIFI standart no. 21 (paralel hesap)
yan hesap2004-05.v1
Yürürlük: 2004-05-01 ile bugün arası · Kural dosyası kimliği: aaoifi_ss21
Faizli borçlar (uzun+kısa vadeli) / piyasa değeri
Eşik: ≤ %30
«does not exceed 30% of the market capitalization of the corporation»Kaynak: official_compendium · Madde 3/4/2 · PDF s. 564
Pay (bölünen)Faiz üzerine alınmış toplam borç (kredi ve faizli tahvil), kısa ve uzun vade. Türkiye uygulaması (sürüm 0): KAFİF I tablosu kalemlerinden kiralama borçları ile katılım ve sukuk kalemleri düşülür; TKBB eşlemesiyle aynı kalem seti, fark paydadadır.
Payda (bölen)Piyasa değeri (market capitalization).
Faiz getirili mevduat + menkul kıymetler / piyasa değeri
Eşik: ≤ %30
«shall not exceed 30%»Kaynak: official_compendium · Madde 3/4/3 · PDF s. 564
Pay (bölünen)Faiz getiren mevduat ve faizli menkul kıymetler (vadeli mevduat, bono, tahvil, eurobond, faiz tahakkukları). Türkiye uygulaması (sürüm 0): KAFİF F ve G tablolarındaki faiz getirili alt küme.
Payda (bölen)Piyasa değeri.
Mahzurlu gelir / toplam gelir
Eşik: ≤ %5
«does not exceed 5% of the total income»Kaynak: official_compendium · Madde 3/4/4 · PDF s. 564
Pay (bölünen)Yasak bileşenden elde edilen gelir (faiz ve yasak faaliyet gelirleri). Türkiye uygulaması (sürüm 0): TKBB mahzurlu gelir payı ile aynı kalem seti. TKBB Rehberi'nin tütün perakendesi ve kiranın yüzde 25'i gibi ayrıntıları AAOIFI metninde yoktur; sürüm 0 aynı ihtiyatlı seti kullanır ve farkı notta belirtir.
Payda (bölen)Toplam gelir. Türkiye uygulaması (sürüm 0): KAFİF E tablosu toplamı; özkaynak yöntemi zararının sıfır alınması kuralı TKBB'den taşınır ve not düşülür.
FAALİYET ELEKLERİ (ORAN ÖNCESİ MUTLAK ELEKLER)
SS-21 faaliyet yasakları (riba kurumları, haram mal ve hizmet üreticileri) fıkhın genel yasak esaslarına dayanır; ayrıntılı sektör listesi endeks sağlayıcılarına bırakılmıştır ve Dow Jones, S&P, FTSE ve MSCI listeleri birbirinden farklıdır. Sürüm 0: AAOIFI hesabı yalnız üç finansal ekranı ve arındırmayı kapsar; faaliyet eleği TKBB Rehberi katmanından gelir ve sayfada «faaliyet eleği: TKBB Rehberi» ibaresi taşır.
ARINDIRMA KURALLARI
Zorunludur: temettü ve getirinin gayrimeşru gelir oranına düşen kısmı hayra verilir ve yatırımcının kâr zararına dahil edilemez (AAOIFI Genel Sekreterliği sunumu, aktaran FCNA). Uygulama örneği: yüzde 3 mahzurlu gelir, 100 birim temettüde 3 birim bağış; vergi avantajı alınmaz.
SÜRÜM 0 SEÇİMLERİ
Piyasa değeri penceresi: Sürüm 0: piyasa değeri, mali tablo dönemi sonuna en yakın işlem günü kapanışı ile toplam pay sayısının çarpımıdır; ortalama alınmaz. Gerekçe: Standardın metni pencere belirtmez; uygulayıcılar 12, 24 veya 36 aylık ortalama kullanır ve görüşler bölünmüştür. Tek tarihli seçim metnin lafzına en yakın, tekrarlanabilir ve TKBB'nin tek tarihli tablolarıyla simetrik olandır. Sayfada hesap tarihi ve fiyat kaynağı zaten yazılıdır; pencere değişikliği yeni bir kural sürümü gerektirir.
Özkaynak piyasa değeri ifadesi: Sürüm 0: 3/4/3'teki «market capitalization of total equity» ifadesi 3/4/2 ile aynı payda (piyasa değeri) olarak uygulanır. Gerekçe: İfade belirsizdir; bilinen bütün uygulayıcılar iki ekranda aynı paydayı kullanır. Fark üretirse sürümlenir.
Likidite ekranı: Sürüm 0: likidite (nakit ve alacak payı) ekranı hesaplanmaz; sayfada «SS-21 alım satım koşulları uygulanmadı» notu bulunur. Gerekçe: Bu ekran ikincil kaynaklarda farklı biçimlerde aktarılır (yaygın olarak likit varlıklar yüzde 70'in altında); birincil madde metni elimizde yoktur ve alıntısız kural hesaba girmez. Tam metin edinildiğinde eklenir (açık sorular, madde 7).
Birincil metin doğrulaması: 05.09.2026: üç ekranın eşiği, karşılaştırıcısı ve alıntısı resmî tam metinden doğrulandı. Eşik, hesap ve sürüm değişmedi. Gerekçe: Resmî külliyat PDF sayfa 564 (basılı 563), maddeler 3/4/2 ile 3/4/4. Bu doğrulama Türkiye kalem eşlemesini, tek tarihli pencere seçimini veya arındırma yardımcı formülünü doğrulamaz.
Açık kalan kaynak farkları: Kaynak metin ile hesap arasındaki farklar çözülmeden AAOIFI için tam uygunluk veya arındırma iddiası yayımlanmaz. Gerekçe: Resmî metinde (PDF 569, madde 7) yayım tarihi 20.05.2004'tür; dosyadaki 01.05.2004 yürürlük tarihi metinle desteklenmez. PDF 565 (3/4/6/4) pay başına arındırmayı, PDF 568 (3/19) faaliyet amacına bağlı alım satım koşulunu tanımlar. Mevcut sürüm 0 tercihleri tarihçe olarak korunur; bu not onları onaylamaz.
DEĞİŞİKLİK GÜNLÜĞÜ
17.07.2026: İlk sürüm, ikincil aktarım zincirinden (FCNA özeti, AAOIFI Genel Sekreterliği sunumu) oluşturuldu; AAOIFI tam metni o tarihte ücretli olduğu için alınmadı.
05.09.2026: AAOIFI resmî tam metni edinildi; üç finansal ekranın eşik, karşılaştırıcı ve alıntıları birincil metinden doğrulandı. Hesap parametreleri ve sürüm değişmedi. Yürürlük tarihi, arındırma ve alım satım koşullarına ilişkin açık bulgular kaydedildi.
KAYNAK BELGELER
official_compendium: AAOIFI Shari'ah Standards, resmî tam külliyat; 2015 yayın künyesi, PDF metadata 2017-12-26; SS-21 aaoifi.comSHA-256: b10b13e094de4b59a367320404b9796f8cc11dcce01c7702ec8d7f1c49c0e8f2 · alınma: 2026-09-04
aktarım zinciri: İkincil aktarım zinciri: FCNA özeti (fiqhcouncil.org, 18.01.2024), AAOIFI Genel Sekreterliği sunumu (OIC borsalar forumu) ve halal.ninja özeti; ilk sürümün dayanağı, 05.09.2026'da birincil metinle doğrulandı fiqhcouncil.org
AAOIFI resmî sayfası: AAOIFI SS-21 resmî tanıtım sayfası; tam metin için official_compendium aaoifi.com
BMD katılım 30 (tarihsel rejim)
tarihsel (hesaplanmıyor)2014-07.v1
Yürürlük: 2008-12-31 ile bugün arası · Kural dosyası kimliği: bmd_legacy
Endeksin kapanış tarihi birincil kaynakla henüz belirlenmedi; devir ve kapanış duyurusu aranmaktadır (açık sorular, madde 10).
Toplam faizli krediler / Piyasa değeri
Eşik: < %30
«A. Toplam faizli krediler / Piyasa değeri < %30»Kaynak: BMD kural kitapçığı · Madde 6.1-b-i-A · PDF s. 9
Pay (bölünen)Toplam faizli krediler (banka kredileri + ihraç edilmiş faizli borçlanma araçları). İstisna: 'Katılım Bankacılığı prensiplerine uygun varlıkların kiralanması amacı ile alınan leasing kredileri faizli kredilerin toplamına dahil edilmez.' (6.1-b-i, s.9)
Payda (bölen)Piyasa değeri = sermayeyi temsil eden toplam pay sayısı × pay fiyatı (madde 4.1; MKK geçici paylar dahil).
Faiz getirili nakit ve menkul kıymetler / Piyasa değeri
Eşik: < %30
«B. Faiz getirili nakit ve menkul kıymetler / Piyasa değeri < %30»Kaynak: BMD kural kitapçığı · Madde 6.1-b-i-B · PDF s. 9
«C. 6.1-a maddesinde belirtilen faaliyetlerden gelir / Toplam gelir < %5 … Gelir ile şirketin tüm gelirleri kastedilmektedir. Bu gelirler şirketin satış gelirleri, faiz gelirleri, diğer faaliyet gelirleri ve esas faaliyet dışı finansal gelirlerini içermektedir.»Kaynak: BMD kural kitapçığı · Madde 6.1-b-i-C · PDF s. 9
Pay (bölünen)6.1-a listesindeki faaliyetlerden elde edilen gelirler + faiz gelirleri; iştirak/ortaklık yoluyla dolaylı gelirler iştirak oranıyla dahil (6.1-b-iii).
Payda (bölen)Toplam gelir = satış gelirleri + faiz gelirleri + diğer faaliyet gelirleri + esas faaliyet dışı finansal gelirler.
FAALİYET ELEKLERİ (ORAN ÖNCESİ MUTLAK ELEKLER)
«Faize dayalı finans, ticaret, hizmet, aracılık (bankacılık, sigorta, finansal kiralama, faktoring ve diğer faize dayalı faaliyet alanlarını kapsar); alkollü içecek; kumar, şans oyunu; domuz eti ve benzer gıda; basın, yayın, reklam; turizm, eğlence; tütün mamulleri; silah; vadeli altın, gümüş ve döviz ticareti.»Kaynak: BMD kural kitapçığı · Madde 6.1-a · PDF s. 9
Yürürlükteki TKBB rejiminden farklar: (1) silah burada dışlanır, BIST Katılım rejiminde dışlanmaz; (2) basın, yayın, reklam ile turizm, eğlence burada koşulsuz dışlanır, Rehber 1.B bunları beyana bağlar; (3) vadeli altın, gümüş ve döviz ticareti burada açık dışlamadır.
Ana sözleşme esas alınır; sözleşmede yasak faaliyet olsa bile 'fiilen iştigal etmediği sabit ise' Ana Listeye alınabilir (6.1-a son paragraf).
SÜRÜM 0 SEÇİMLERİ
Özkaynak yöntemi payları: Sürüm 0: özkaynak yöntemi kâr payları BMD toplam gelirine dahil edilmez; metin bu kalemi saymaz. Zarar durumunda sıfır alınır. Gerekçe: 6.1-b-i-C maddesinin dört kalemli listesi kapalı sayım olarak okunur; yürürlükteki TKBB rejiminden bilinçli fark olarak belgelenir.
Kiralama amacı testi: Sürüm 0: «uygun varlık kiralaması amacı» testi kamuya açık veriden yapılamadığı için bütün kiralama borçları faizli krediler dışında tutulur; not düşülür. Gerekçe: Amaç testi dipnotlardan görünmez; dışlama metnin lehine geniş okunur ve fark hesap notunda işaretlenir.
Piyasa değeri tarihi: Sürüm 0: piyasa değeri, Değerleme Günü kapanışı ile toplam pay sayısının çarpımıdır; o gün kapanış yoksa en yakın işlem günü kapanışı kaynağıyla birlikte kullanılır. Gerekçe: Madde 4.1 tek tarih tanımlar; ortalama yoktur.
DEĞİŞİKLİK GÜNLÜĞÜ
17.07.2026: Kitapçığın tam metni (12 sayfa) okunarak oluşturuldu.
Hatalı hesaplar sessizce silinmez. Düzeltilir ve tarihiyle burada ilan edilir. Yayımlanmış her düzeltme bu bölümde numarası, kapsamı ve etkilenen kayıtlarıyla yer alır.
05.09.2026 toplu denetimi: yenilenen ayrıştırıcı, yayımlanmış 67 kayıtta borç payına alınmamış finansal yükümlülük satırları (çoğunlukla kiralama borçları) tespit etti. Her satır birincil bilançodan okunup ihtiyaten borç payına eklendi. 61 kayıtta eşik sonucu değişmedi. 5 kayıtta sonuç bu satıra bağlıydı: 3 ölçüm geri çekildi, 2 kayda not düşüldü. Bu kayıtlarda yayımlanan borç oranı alt sınırdır. 15.09.2026: 9 şirketin 12 kaleminde, cari dönem sütunu boş olduğunda dipnot numarası tutar olarak okunmuştu (5 ile 44 arasında değerler); kalemler sıfırlandı, hiçbir oran ve sonuç değişmedi. Aynı gün 227 şirketin tabloları yenilenen ayrıştırıcıyla baştan okundu: 128 kayıt yeni okumayla yayımlandı; 4 kayıtta oran güncellendi (BSOKE, ELITE, RALYH, UCAYM; sonuçlar değişmedi); 6 açık günlük satırı kapandı (HKTM incelemesi dahil); 3 yeni not düşüldü (HKTM, IZFAS, YEOTK). Yeni ayrıştırıcının reddettiği 76 kayıt yayımlı okumada kaldı; tek yönlü kontrolde hiçbirinin genel sonucu değişmedi. Aynı gün aralıklı ölçüme geçildi (yöntem sürümü 2025-08.v2): önceki yöntemde 143 kayıt sapma görünüyordu; yeni yöntemde 5 üye şirkette aşım dipnot kanıtıyla kesindir, 104 kayıtta karar şirket beyanına bağlıdır. Hiçbir kayıt silinmedi; önceki sonuçlar tarihçede durur.
Faizli borç payı eksik alınmıştı; yayımlanan borç oranı %3,38 yerine birincil tabloya göre ≈%34 (eşik üstü). Ölçüm geri çekildi.
Gerekçe ve belgeler
30.09.2025 bilançosu sayfa 4'teki «Finansal Borçlanmalar» satırları (kısa vadeli 549.941.232 TL, uzun vadeli 193.286.956 TL) ve «Diğer Finansal Yükümlülükler» (649.039 TL) ayrıştırıcı tarafından desteklenen bir kaleme eşlenmediği için borç payına girmemişti; pay yalnız 81.404.923 TL olarak alınmıştı. Birincil kaynağa göre faizli borç toplamı 825.282.150 TL / toplam varlıklar 2.410.225.481 TL ≈ %34,2, TKBB eşiği (%33) üstü. Şirketin genel durumu zaten «uygun değil» idi; yanlış olan borç satırıdır. Ayrıştırıcı kalem eşlemesi doğrulanana kadar ölçüm yayından çekildi; resmî endeks durumu sayfada kalır.
Borç payında «Diğer finansal yükümlülükler» eksik; oran %16,13 yerine ≈%19,0 (faktoring dahil) ile ≈%24,9 (proje ihracı dahil) arasında. Eşik (%33) altı; sonuç değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 bilançosundaki «Diğer finansal yükümlülükler» (kısa vadeli 10.521.391 bin TL, dipnot 5'e göre faktoring borcu; uzun vadeli 21.408.305 bin TL, dipnot 5'e göre TOKİ Damla Kent projesi ihracından elde edilen tutar) desteklenen kaleme eşlenmediği için borç payına girmedi. Faktoring kalemi eklendiğinde oran ≈%19,0, ikisi de eklendiğinde ≈%24,9 olur; her iki hâlde de eşik altındadır. Kalem eşlemesi bir sonraki ayrıştırıcı sürümünde düzeltilecek; ölçüm bu notla yayında kalır.
Borç payında «Diğer finansal yükümlülükler» (toplam 5.520.069 TL) eksik; oran %17,0 yerine %17,03. Sonuç değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 bilançosundaki «Diğer finansal yükümlülükler» (kısa vadeli 1.317.217 TL, uzun vadeli 4.202.852 TL) borç payına girmemişti; eklendiğinde oran %17,0'dan %17,03'e çıkar, eşik (%33) altında kalır. Ayrıştırıcı kalem eşlemesi bir sonraki sürümde düzeltilecek; ölçüm bu notla yayında kalır.
Kapanış: 15.09.2026: Bilanço (sayfa 4) ayrıştırıcı 0.4.15 ile yeniden okundu. «Diğer finansal yükümlülükler» satırları (kısa vadeli 1.317.217 TL, uzun vadeli 4.202.852 TL) bölüm ara toplamlarıyla doğrulanarak borç payına alındı. Yayımlanan borç oranı %17,00'dan %17,03'e güncellendi; eşik (%33) altında, sonuç değişmedi.
Borç payında kiralama yükümlülükleri (KV 281.858.116 + UV 457.261.279 TL) ve diğer finansal yükümlülükler (7.870.949 TL) eksikti; oran %9,29 yerine ≈%30,98 (eşiğe yakın bant). Ölçüm geri çekildi.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 bilançosundaki «Kiralama işlemlerinden kaynaklanan yükümlülükler» (KV 281.858.116 TL, UV 457.261.279 TL) ve «Diğer finansal yükümlülükler» (KV 7.870.949 TL) ayrıştırıcı eşlemesine girmediği için borç payı 320.061.205 TL alınmıştı; bu kalemlerle pay 1.067.051.549 TL / toplam varlıklar 3.444.337.987 TL ≈ %30,98 olur. Eşik (%33) altında kalsa da yayımlanan oran gerçeğin çok altındaydı ve «üst sınır» notu yanlış yöndeydi. Şirketin genel durumu (gelir %6,01 > %5) değişmez. Kalem eşlemesi doğrulanana kadar ölçüm geri çekildi.
Borç payında finansal kiralama borçları ve diğer finansal yükümlülükler (toplam ≈109,9M TL) eksikti; oran %29,33 yerine ≈%34,33, eşik üstü, bant içi. Ölçüm geri çekildi.
Gerekçe ve belgeler
31.12.2025 bilançosundaki «Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar» (KV 38.117.014 TL, UV 25.395.394 TL) ve «Diğer Finansal Yükümlülükler» (KV 46.387.809 TL) borç payına girmemişti; bu kalemlerle pay 754.574.865 TL / toplam varlıklar 2.198.172.383 TL ≈ %34,33, eşik (%33) üstü, bant (%36,3) içi. Yayımlanan %29,33 «eşiğe yakın» satırı bu nedenle yanlıştı. Şirketin genel durumu (gelir %6,15 > %5) değişmez. Ölçüm geri çekildi.
Borç payında kiralama yükümlülükleri ve diğer finansal yükümlülükler (≈10,1M TL) eksik; oran %29,61 yerine ≈%30,12. Eşik (%33) altı; sonuç değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 bilançosundaki «Kiralama İşlemlerinden Kaynaklanan Yükümlülükler» (KV 2.404.162 TL, UV 6.945.993 TL) ve «Diğer Finansal Yükümlülükler» (KV 721.025 TL) borç payına girmedi; eklendiğinde oran ≈%30,12 olur, eşik altında, eşiğe yakın bantta (şirketin durumu zaten «eşiğe yakın»). Kalem eşlemesi bir sonraki ayrıştırıcı sürümünde düzeltilecek; ölçüm bu notla yayında kalır.
Borç payında kiralama yükümlülükleri (112,3M TL, dipnot 8) eksik; oran %36,02 yerine ≈%36,46, bant sınırının (%36,3) üstüne çıkar. Genel sonuç (gelir %24,67 > %5) değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 bilançosundaki «Kiralama İşlemlerinden Kaynaklanan Yükümlülükler» (KV 112.340.578 TL, dipnot 8) borç payına girmedi; eklendiğinde oran ≈%36,46 olur ve aşım bant (%36,3) sınırını geçer. Şirketin genel durumu birden çok oranın aşımıyla zaten «eşik aşımı var»; borç satırının bant notu bu düzeltmeyle okunmalıdır. Ölçüm bu notla yayında kalır.
Kapanış: 15.09.2026: Bilanço (sayfa 4) yeniden okundu. 05.09.2026 tarihli hesap yalnız kısa vadeli kiralama satırını kapsıyordu; uzun vadeli «Kiralama İşlemlerinden Kaynaklanan Yükümlülükler» satırı (36.694.610 TL) da borç payı dışındadır. İki satırla düzeltilmiş oran ≈%36,60'tır. Düzeltilmiş hesap 15.09.2026 tarihli yeni not satırında yer alır; bu kayıt o satırla kapandı.
Borç payında «Diğer finansal yükümlülükler» (52.061.567 TL) eksik; oran %3,95 yerine ≈%9,23. Eşik (%33) altı; sonuç değişmez.
Gerekçe ve belgeler
Bilançodaki «Diğer finansal yükümlülükler» (KV 52.061.567 TL) borç payına girmedi; eklendiğinde oran ≈%9,23 olur, eşik altında kalır. Kalem eşlemesi bir sonraki ayrıştırıcı sürümünde düzeltilecek; ölçüm bu notla yayında kalır.
Ayrıştırıcı 0.4.7 bilançoda «Diğer Finansal Yükümlülükler» satırları (KV ve UV) tespit etti; tutarlar birincil belgeden makineyle okunamadığından borç oranı aralığı henüz hesaplanamadı. İnceleme sürüyor.
Gerekçe ve belgeler
Yeni ayrıştırıcı (0.4.7) bilanço sayfasında borç payına girmemiş «Diğer Finansal Yükümlülükler» satırları bildirdi; kaynak PDF'in ilgili sayfasından tutar metin katmanıyla okunamadı. Yayımlanan borç oranı (%20,54) bu kalemleri içermeyebilir; bu kalemler eklenirse oran yükselir, düşmez. Elle inceleme tamamlanınca bu satır güncellenecek; ölçüm bu notla yayında kalır.
Kapanış: 15.09.2026: Kaynak konsolide finansal tablolar (950--konsolide-finansal-tablolar.pdf, sayfa 4) elle okundu; bu kayıttaki kanıt dosyası faaliyet raporudur ve tutarları içermez. «Diğer Finansal Yükümlülükler» kısa vadeli 8.675.359 TL (kullanım hakkı varlıklarına ilişkin yükümlülükler 4.848.839 TL ve kredi kartı borçları 3.826.520 TL), uzun vadeli 3.361.776 TL; her iki bölüm ara toplamı satır toplamlarıyla birebir tutar. Bu kalemlerle borç oranı %20,54 yerine %21,07 olur; eşik (%33) altında, sonuç değişmez. Bulgu 15.09.2026 tarihli yeni not satırında kayıt altındadır; inceleme kapandı.
Gelir payında faiz gelirleri eksik alınmıştı; oran %2,63 yerine ≈%6,1 ile %6,3 arasında (eşik %5 üstü). Ölçüm geri çekildi.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 gelir tablosu (sayfa 5) finansman kalemini «Finansman giderleri, net» olarak tek satırda sunar. Dipnot 21 (sayfa 35) bu net tutarın içinde 615.122 bin TL faiz geliri bulunduğunu gösterir. Ayrıştırıcı net satırı okumadığı için gelir payı yalnız 439.670 bin TL alınmıştı. Faiz geliri eklendiğinde pay 1.054.792 bin TL olur; toplam gelir 16.691.253 bin TL üzerinden oran ≈%6,3, faiz geliri paydaya da eklenirse ≈%6,1 çıkar ve TKBB eşiğini (%5) aşar. Yayımlanan «üç oran eşik içinde» sonucu bu nedenle yanlıştı. Net sunulan finansman kalemlerinin dipnot okuması tamamlanana kadar ölçüm yayından çekildi; resmî endeks durumu sayfada kalır.
Kaynak belge faaliyet raporu özet tablosudur; gelir oranı karşılaştırma dönemi (2025) sütunundan hesaplanmış ve 52,5 milyon TL finansman geliri paya girmemişti. Ölçüm geri çekildi.
Gerekçe ve belgeler
Arşivdeki kaynak (faaliyet raporu, sayfa 5) TL ve USD sütunlu özet gelir tablosudur; SPK finansal tablo seti değildir. Yayımlanan gelir oranının paydası (6.938.626.222 TL) 31.03.2025 karşılaştırma dönemi hasılatına (6.928.297.799 TL) karşılık gelir; cari dönem hasılatı 8.712.720.760 TL'dir. Cari dönem «Finansman Gelirleri» satırı (52.538.171 TL) paya alınmamıştır. Sütun karışıklığı nedeniyle yayımlanan üç oran güvenilir değildir. Cari sütunla kaba yeniden hesap (gelir payı ≈58 milyon TL / ≈8,7 milyar TL ≈ %0,7) eşik altında görünse de belge tam finansal tablo olmadığından ölçüm, SPK finansal tabloları temin edilip yeniden ayrıştırılana kadar geri çekildi. Resmî endeks durumu sayfada kalır.
Borç payında «Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları» (340.069.552 TL) hem üst satır hem alt satır olarak iki kez sayılmıştı; oran %39,41 yerine ≈%38,09. Eşik (%33) üstü; sonuç değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 bilançosu sayfa 4'te «Kısa vadeli borçlanmalar» üst satırı (7.148.848.577 TL), girintili alt satırlar olan kısa vadeli borçlanmalar (4.954.094.130 TL), uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları (340.069.552 TL) ve kiralama işlemlerinden kaynaklanan yükümlülüklerin (1.854.684.895 TL) toplamıdır. Ayrıştırıcı alt satırı ayrıca eşleyerek 340.069.552 TL'yi ikinci kez saymıştı. Düzeltilmiş pay 9.789.964.168 TL / toplam varlıklar 25.702.414.402 TL ≈ %38,09; eşik üstü kalır. Üst satır ve alt satır çakışması ayrıştırıcının yeni sürümünde reddedilir; ölçüm bu notla yayında kalır.
Gelir tablosu finansman kalemini net sunar; nakit akış tablosundaki faiz geliri düzeltmesine (28.040.705 TL) göre gelir payı eksik; oran %0,91 yerine ≈%1,9. Eşik (%5) altı; sonuç değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 gelir tablosu (sayfa 5) «Finansman Giderleri /Gelirleri (net)» satırı (−29.697.347 TL) faiz gelirini ayrı göstermez. Nakit akış tablosunda (sayfa 7) «Faiz Gelirleri ile İlgili Düzeltmeler» 28.040.705 TL'dir. Bu tutar gelir payına eklendiğinde oran ≈%1,9 olur ve eşik altında kalır. Net sunulan finansman kalemleri dipnottan ayrıştırılana kadar ölçüm bu notla yayında kalır.
Borç payında «Diğer finansal yükümlülükler» (227.405.601 TL) eksik; oran %29,16 yerine ≈%30,42. Eşik (%33) altı; sonuç değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 bilançosu sayfa 4'teki kısa vadeli «Diğer Finansal Yükümlülükler» satırı (227.405.601 TL) ayrıştırıcı tarafından borç payına alınmamıştı. Bölüm ara toplamıyla doğrulanan bu kalem ihtiyaten eklendiğinde pay 5.507.962.556 TL ve oran ≈%30,42 olur; eşik altında kalır. Şirketin genel sonucu başka bir oranın aşımıyla belirlenir ve değişmez. Ölçüm bu notla yayında kalır.
Kapanış: 15.09.2026: Bilanço (sayfa 4) ayrıştırıcı 0.4.15 ile yeniden okundu; kısa vadeli «Diğer Finansal Yükümlülükler» satırı (227.405.601 TL) bölüm ara toplamıyla doğrulanarak borç payına alındı. Yayımlanan borç oranı %29,16'dan %30,42'ye güncellendi; eşik (%33) altında, şirketin genel sonucu değişmedi.
Borç payında kiralama borçları (kısa vadeli 49.590.995 TL, uzun vadeli 29.230.694 TL) eksik; oran %2,20 yerine ≈%4,59. Eşik (%33) altı; sonuç değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 bilançosu sayfa 4'teki «Kiralama İşlemlerinden Borçlar» satırları (kısa vadeli 49.590.995 TL, uzun vadeli 29.230.694 TL) borç payına girmemişti. Bölüm ara toplamlarıyla doğrulanan bu kalemler ihtiyaten eklendiğinde pay 151.584.200 TL ve oran ≈%4,59 olur; eşik altında kalır. Şirketin genel sonucu başka bir oranın aşımıyla belirlenir ve değişmez. Ölçüm bu notla yayında kalır.
Kapanış: 15.09.2026: Bilanço (sayfa 4) ayrıştırıcı 0.4.15 ile yeniden okundu; «Kiralama İşlemlerinden Borçlar» satırları (kısa vadeli 49.590.995 TL, uzun vadeli 29.230.694 TL) bölüm ara toplamlarıyla doğrulanarak borç payına alındı. Yayımlanan borç oranı %2,20'den %4,59'a güncellendi; eşik (%33) altında, şirketin genel sonucu değişmedi.
Gelir payında «Finansman gelirleri» (846.109 TL) satırı, dipnot hücresi bozuk basıldığı için okunamamış ve eksik kalmıştı; oran %1,89 yerine ≈%2,35. Eşik (%5) altı; sonuç değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2023 gelir tablosu (sayfa 4) «Finansman gelirleri» satırının dipnot hücresi «[25» biçiminde basıldığından satır önceki ayrıştırıcı sürümünde okunamamış ve 846.109 TL gelir payına girmemişti. Yeni ayrıştırıcı satırı dipnot sütunu geometrisiyle doğrulayarak okur. Tutar eklendiğinde pay 4.219.184 TL ve oran ≈%2,35 olur; eşik altında kalır. Ölçüm bu notla yayında kalır.
Kapanış: 15.09.2026: Gelir tablosu (sayfa 4) ayrıştırıcı 0.4.15 ile yeniden okundu; «Finansman gelirleri» satırı (846.109 TL) dipnot sütunu geometrisiyle doğrulanarak gelir payına alındı. Yayımlanan gelir oranı %1,89'dan %2,35'e güncellendi; eşik (%5) altında, sonuç değişmedi. Aynı okumada bilançodaki (sayfa 3) kısa vadeli «Diğer finansal yükümlülükler» satırı (45.719 TL) borç payına eklendi; borç oranı %8,77 olarak değişmedi.
05.09.2026 tarihli geri çekme hatalıydı: eklenen kiralama satırları dipnot 8'e göre borçlanma toplamlarının içindedir. Yayımlanan %25,26 kaynakla uyumludur; ölçüm yeniden yayında.
Gerekçe ve belgeler
31.12.2025 bilançosundaki (sayfa 9) «Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar» (18.646.816 TL), «Kiralama İşlemlerinden Borçlar» (101.189.639 TL) ve uzun vadeli karşılıkları (27.975.533 TL ile 226.451.594 TL) dipnot 8'e (sayfa 33) göre «Kısa Vadeli Borçlanmalar» (302.245.282 TL) ve «Uzun Vadeli Borçlanmalar» (439.443.907 TL) toplamlarının içindedir: 302.245.282 = 180.841.209 + 18.646.816 + 1.567.618 + 101.189.639. Geri çekme gerekçesindeki ekleme bu tutarları ikinci kez saymıştı. Yayımlanan pay 1.081.045.680 TL / toplam varlıklar 4.279.811.228 TL = %25,26 kaynakla uyumludur. Geri çekme kaydı «geri alındı» olarak işaretlendi ve ölçüm bu notla yeniden yayımlandı. Hatayı araştırma ajanının ikinci kaynak incelemesi buldu.
31.12.2025 finansal tabloları ayrıştırıcı 0.4.14 ile ölçüldü; «Finansal Borçlanmalar» ve «Diğer Finansal Yükümlülükler» satırları borç payındadır. 05.09.2026 tarihli geri çekme kapandı.
Gerekçe ve belgeler
Geri çekmeye yol açan eksiklik, 30.09.2025 tablosunda «Finansal Borçlanmalar» satırlarının ayrıştırıcı tarafından eşlenmemesiydi. Şirketin 31.12.2025 bağımsız denetim raporu (sayfa 4) aynı satırları içerir: kısa vadeli 588.435.575 TL, uzun vadeli 191.730.014 TL, uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları 71.479.244 TL, diğer finansal yükümlülükler 777.499 TL. Yeni ayrıştırıcı bu satırları borç payına alır; ölçüm bu tabloyla yeniden yayımlandı. Kaynağı araştırma ajanının kapsam turu buldu.
30.06.2026 finansal tabloları ayrıştırıcı 0.4.14 ile ölçüldü; kiralama yükümlülükleri bu tabloda borçlanma toplamlarının içindedir. 05.09.2026 tarihli geri çekme kapandı.
Gerekçe ve belgeler
Geri çekmeye yol açan eksiklik, 31.03.2026 tablosunda ayrı satırda gösterilen kiralama yükümlülüklerinin borç payına girmemesiydi. Şirketin 30.06.2026 finansal raporunda (sayfa 5) «Kısa Vadeli Borçlanmalar» (406.119.417 TL) ve «Uzun Vadeli Borçlanmalar» (462.307.422 TL) toplamları, alt satırlarda gösterilen kiralama işlemlerinden borçları (193.652.716 TL ve 426.052.852 TL) kapsar; uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları 66.754.814 TL'dir. Ölçüm bu tabloyla yeniden yayımlandı. Kaynağı araştırma ajanının kapsam turu buldu.
Borç payında «Diğer Finansal Yükümlülükler» (kısa vadeli 8.675.359 TL, uzun vadeli 3.361.776 TL) eksik; oran %20,54 yerine %21,07. Eşik (%33) altı; sonuç değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 konsolide bilançosunda (sayfa 4) «Diğer Finansal Yükümlülükler» satırları kısa vadeli 8.675.359 TL (kullanım hakkı varlıklarına ilişkin yükümlülükler 4.848.839 TL ve kredi kartı borçları 3.826.520 TL) ve uzun vadeli 3.361.776 TL (kullanım hakkı varlıklarına ilişkin yükümlülükler) olarak yer alır. Borçlanma satırlarının dışında ayrı kalemlerdir; kısa ve uzun vadeli bölüm ara toplamları (788.101.302 TL ve 402.416.619 TL) satır toplamlarıyla birebir tutar. Bu kalemler borç payına girmemişti; ihtiyaten eklendiğinde pay 484.377.512 TL / toplam varlıklar 2.299.210.746 TL ≈ %21,07 olur ve eşik altında kalır. Şirketin genel sonucu gelir oranıyla (%18,06) belirlenir ve değişmez. Ayrıştırıcı 0.4.15 bu sayfada alt satırların üst satırla aynı hizada basılması nedeniyle bölüm eşitliğini kuramadığından ölçüm yayımlanan tabloyla ve bu notla yayında kalır.
Borç payında kiralama yükümlülükleri (kısa vadeli 112.340.578 TL, uzun vadeli 36.694.610 TL) eksik; oran %36,02 yerine ≈%36,60, bant sınırının (%36,3) üstünde. Genel sonuç (gelir %24,67 > %5) değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 konsolide bilançosunda (sayfa 4) «Kiralama İşlemlerinden Kaynaklanan Yükümlülükler» (kısa vadeli 112.340.578 TL, dipnot 8) ve «Uzun Vadeli Kiralama İşlemlerinden Kaynaklanan Yükümlülükler» (36.694.610 TL, dipnot 8) borçlanma satırlarının dışında ayrı kalemlerdir; kısa ve uzun vadeli bölüm toplamları (15.608.668.656 TL ve 5.383.656.123 TL) satır toplamlarıyla birebir tutar. 05.09.2026 tarihli not yalnız kısa vadeli satırı kapsıyordu. İki satır eklendiğinde pay 9.401.952.249 TL / toplam varlıklar 25.689.209.216 TL ≈ %36,60 olur ve aşım bant (%36,3) sınırını geçer. Şirketin genel durumu birden çok oranın aşımıyla zaten «eşik aşımı var»; borç satırı bu düzeltmeyle okunmalıdır. Ayrıştırıcı 0.4.15 bu iki başlığı eşlemediğinden ölçüm yayımlanan tabloyla ve bu notla yayında kalır.
Borç payında kısa vadeli «Diğer Borçlar» (23.291.693 TL) yerine dipnot numarası (6) tutar olarak alınmıştı; oran %13,68 yerine ≈%17,29. Eşik (%33) altı; sonuç değişmez.
Gerekçe ve belgeler
31.03.2026 konsolide bilançosunda (sayfa 2) kısa vadeli «Diğer Borçlar» satırı dipnot hücresinde «6, 9» taşır; ayrıştırıcı 0.2 bu hücrenin ilk sayısını tutar olarak okumuş ve kalemi 6 TL almıştı. Satırın cari dönem tutarı 23.291.693 TL'dir (ilişkili taraflara diğer borçlar 23.291.693 TL). Düzeltilmiş pay 111.624.957 TL / toplam varlıklar 645.685.089 TL ≈ %17,29; eşik altında kalır ve şirketin «üç oran eşik içinde» sonucu değişmez. Ayrıştırıcı 0.4.15 bu satırı dipnot sütunu geometrisi kanıtlanamadığı için reddettiğinden ölçüm yayımlanan tabloyla ve bu notla yayında kalır.
Standart metninin veya belge erişiminin açık bıraktığı noktalar, risk sırasıyla. Her madde ya bir sonraki belge hedefi ya da belgelenmiş bir sürüm 0 kararıyla kapanır.
1.29.08.2024 öncesi BIST Katılım kural metniYüksek
Borsa İstanbul 29.08.2024'te faizli borç oranının paydasını değiştirdi. Eski rejimde borç,
ortalama piyasa değeri ile toplam varlıkların büyüğüne bölünüyordu; yürürlükteki rejimde
toplam varlıklara bölünür. Eski kural metninin resmî kopyası arşivimizde henüz yoktur.
Otokar'ın 2024 yılındaki endekse giriş ve çıkış kararları bu farkı davranışsal olarak
doğrular. Karar: 29.08.2024 öncesi dönemler için hesap yayımlanmaz. Metin temin edildiğinde
geçmiş dönemler eklenir.
2.TKBB Rehberi'nin sürüm ve tarih bilgisiYüksek
Kullandığımız Rehber belgesi tarih ve sürüm numarası taşımıyor. Standart'ın 1.5 maddesine
atıf yaptığı için Temmuz 2024 sonrasına ait olduğu kesindir; kaçıncı revizyon olduğu
belirsizdir. Karar: Rehber alıntıları dosya özetiyle (SHA-256) yayımlanır. Sürüm bilgisi
TKBB Danışma Kurulu'ndan teyit edildiğinde kaynak künyesi güncellenir.
3.Endeks dönemi takviminin değişiklik duyurusuOrta-yüksek
Eski dönemler 01.07.2024 ile 30.11.2024 ve 01.12.2024 ile 30.04.2025 arasındaydı.
Yürürlükteki takvim Mayıs ile Eylül ve Ekim ile Nisan dönemlerini kullanır. Geçişi ilan
eden Borsa İstanbul duyurusu henüz arşive alınmadı. Karar: 2024 ile 2025 arasındaki dönem
etiketleri duyuru bulunana kadar çıkarım olarak işaretlenir.
4.KAFİF kesim tarihi ile mali tablo dönemi eşlemesiOrta
Kural Seti kesim gününü, Rehber ise denetimden geçmiş altı veya on iki aylık tablo şartını
verir. Mayıs döneminin yıllık, Ekim döneminin altı aylık tablodan beslendiği eşlemesi bizim
çıkarımımızdır. Yayın takvimleriyle tutarlıdır ancak metinde birebir yazmaz. Karar: eşleme
kural dosyasında çıkarım olarak işaretlidir. KAP'taki KAFİF bildirimlerinin dönem alanları
tarandığında kesinleşir.
5.TMS 29 enflasyon muhasebesiOrta
2024 ve sonrasına ait tablolar enflasyona göre düzeltilmiştir. Oranlar aynı tablo içinde
hesaplandığı için ölçüm sonuçları etkilenmez. Dönemler arası tutar karşılaştırmaları,
arındırma tutarı ve Standart 3.6.2'deki enflasyonu aşan faiz hesabı ise satın alma gücü
tarihine bağlıdır. Karar: her tutar ait olduğu tarihin satın alma gücüyle etiketlenir.
Enflasyon ayrıştırması yapılamadığında faizin tamamı esas alınır ve bu açıkça yazılır.
6.«Diğer borçlar» kalemi: beyan ile hesap arasındaki yapısal farkOrta
Rehber 6.1 «diğer borçlar» kalemini şüpheli sayar. Şirketler KAFİF beyanında açıklama
vererek bu tutarı uygun borç sayabilir; kamuya açık tabloda bu açıklama görülmez. Bizim
hesabımız kalemi ihtiyaten şüpheli tutar. Bu, beyan ile hesap arasında kaçınılmaz ve iyi
huylu bir fark sınıfıdır; Otokar'ın 2025 yıllık beyanı örnektir ve fark sonucu
değiştirmez. Karar: sapma listesinde bu sınıf «beyan açıklaması mevcut» etiketiyle ayrı
gösterilir. Yanlışlama değil, bilgi farkıdır.
7.AAOIFI Standart 21 tam metni ve likidite ölçütüOrta
Üç finansal ölçütün birincil metni 05.09.2026 itibarıyla arşivdedir (AAOIFI Şer'i
Standartlar külliyatı, sayfa 564). Likidite ölçütünün alıntısı henüz bağlanmadığı için bu
ölçüt hesaplanmaz; alıntısız kural motora girmez. Piyasa değeri için ortalama penceresi
(12, 24 veya 36 ay) uygulayıcılar arasında farklıdır; sürüm 0 tek tarihli piyasa değeri
kullanır. Karar: likidite ölçütü alıntısı bağlandığında değerlendirilir. Pencere seçimi
sürümlenir.
8.Standart 3.1.1: mevzuat gereği faizli hesapta tutulan tutarlarDüşük-orta
Zorunlu karşılık benzeri tutarlar oran dışında tutulur. Bu tutarlar halka açık tablodan
ayırt edilemez ve reel sektör şirketlerinde nadirdir. Karar: şirket beyanı veya dipnot
açıklaması yoksa istisna uygulanmaz. Oran bu nedenle gerçeğin üzerinde çıkabilir.
9.Eşik karşılaştırmasında eşitlikDüşük
TKBB Standardı ve Kural Seti «aşmamalıdır» der; eşiğe eşit değer uygundur. BMD dönemi
metni «yüzde 30'un altında» der; eşiğe eşit değer uygun değildir. İki kural ayrı ayrı
kodlanmıştır ve sınır değerde farklı sonuç verebilir. Bu, alıntıya sadakatin sonucudur.
10.BMD döneminin kapanışı ve arındırma yayınlarıDüşük
katilimendeksi.org adresi bugün Borsa İstanbul'a yönlenmektedir. Eski serinin kapanış
duyurusu ve o dönemin arındırma oranı yayınları bulunduğunda tarihsel kural dosyası
tamamlanır. Bugünkü hesapları etkilemez.
11.Otokar 2023 yıllık KAFİF beyanıDüşük
Endekse giriş kararının dayandığı 2023 yıllık beyanın değerleri örnek dosyaya
eklenmemiştir. Mevcut kanıt seti rejim değişimi anlatısını zaten taşımaktadır; eksik olan
yalnız ayrıntıdır.
12.Net sunulan finansman ve yatırım gelirleriYüksek
Bazı şirketler finansman gelir ve giderini gelir tablosunda tek bir net satırda sunar;
brüt faiz geliri yalnız dipnotta görünür. Bu durumda mahzurlu gelir payı eksik kalabilir.
Karar: bu kayıtlar uyarıyla yayımlanır ve dipnot elle incelenir. 05.09.2026'da MPARK
kaydı bu inceleme sonucunda geri çekildi; TUPRS ve NTGAZ incelendi ve etkilenmediği
görüldü. Ayrıştırıcının dipnottaki faiz gelirini okuması sonraki sürümün konusudur.
13.Faaliyet kaynaklı mahzurlu gelir yalnız beyandan bilinirYüksek
KAP formundaki 4B kalemi (faaliyetlerden doğan mahzurlu gelir) kamuya açık tabloda yer
almaz; yalnız şirketin beyanında bulunur. Bu bileşen 0 alındığında gelir oranı gerçeğin
altında kalabilir. Karar: gelir oranı «hesaplanabilen kalemlerle ölçüm» olarak
etiketlenir ve üst sınır olarak adlandırılmaz. Beyan verisi bağlandığında iki hesap yan
yana gösterilir.
Rehber 6.2 kiralama borçlarını uygun borçlar arasında sayar; ancak indirim, KAFİF
beyanındaki J tablosunda kanıtlanır ve kamuya açık tablodan görülmez. Ana borç toplamının
dışında ayrı satırda gösterilen kiralama yükümlülükleri hesapta ihtiyaten borç payına
eklenir. Bu bir sunum normalizasyonudur; kalemin faizli olduğunun kanıtı değildir. Karar:
bu kayıtlarda borç oranı üst sınır olarak etiketlenir. Beyan bağlandığında indirim
uygulanır. Ana toplam ile alt satır hiçbir zaman birlikte sayılmaz.
Rehber 4.3 zararı toplam gelir hesabında dikkate almaz. KAP formunda bu kalem gelir
tarafında (C tablosu) ve toplam gelir tarafında (E tablosu) farklı adlarla geçer. Bağımsız
kaynak okumaları ile motor bu iki satırı aynı biçimde sınırlar ancak yorum farkı olasıdır;
ASELS örnek kayıttır. Karar: sürüm 0 her iki tarafta yalnız kârı sayar. Uzman görüşüyle
kesinleşene kadar yeni formül kabul edilmez.
16.Form başlıklarında adı geçmeyen finansal varlıklarOrta
Finansman niteliği taşıyan ticari alacaklar, imtiyaz sözleşmelerinden doğan finansal
varlıklar ve satış amaçlı gruplar içindeki finansal kalemler form başlıklarının dışında
kalabilir. Karar: şirket adına veya hesap adına bakılarak istisna verilmez. Her kalem
muhasebe yerleşimi, çakışma ve varsa indirimiyle ayrıca kanıtlanır. Başlık toplamı
eksiksiz kapsam olarak sunulmaz.
17.Arındırma yöntemiOrta
TKBB Standardı 3.6 arındırmayı şirketin mahzurlu geliri ve yatırımcının pay sayısı ile
elde tutma süresi esasıyla tanımlar. Sitedeki hesaplayıcı temettü bazlı yöntemi kullanır
ve bunu açıkça söyler. Karar: pay-gün yöntemi hesaplayıcıya eklenene kadar temettü
yöntemi yardımcı hesap olarak sunulur; tam yükümlülük iddiası taşımaz.
18.Dipnot ayrıştırması ve aralıklı ölçümYüksek
Şüpheli gelir kalemleri (Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler, Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler,
Finansman Gelirleri, Finans Sektörü Faaliyetleri Hasılatı) beyan olmadan bütünüyle mahzurlu
sayıldığında ölçülen şirketlerin büyük çoğunluğu gelir eşiğini aşar; bu sayı ölçümün değil,
eksik bilginin sonucudur. Dipnotlar bu kalemlerin bileşimini çoğu şirkette verir. Karar:
15.09.2026'dan itibaren ölçüm bir aralıktır. Alt sınır, tablodan ve toplamı kalemle birebir
tutan dipnotlardan Rehber 4.1 uyarınca faiz içerdiği kesin olan satırların toplamıdır; üst
sınır, Rehber 4.2 uyarınca uygun olduğu ispatlanan satırlar düşülmüş ihtiyatlı tutardır. Aynı
kural varlık ve borç kalemlerine Rehber 5.1, 5.2, 6.1 ve 6.2 ile uygulanır. Eşik aralığın
içinde kalıyorsa karar şirketin KAFİF beyanına bağlıdır ve kayıt sapma değil, beyana bağlı
kayıt olarak listelenir. Sınıflandırma sözlüğü kural dosyasında Rehber alıntılarıyla
yayımlanır; sözlükte olmayan satır belirsiz sayılır ve üst sınırda kalır. Yalnız «banka
kredileri» yazan satır da belirsizdir, çünkü Rehber kredinin mahzurunu bankanın türüne
bağlar. Temettü, reeskont, gecikme faizi ve likit fon gelirleri gibi mahiyeti belgeden
anlaşılamayan satırlar belirsiz bırakılmıştır; Komite görüşü bu satırları sınıflandırdığında
sözlük sürümlenir. Şirketin dipnotundaki uygunluk iddiası sınıfı değiştirmez, satır notuna
yazılır.